Öneri sistemleri: size neden tam olarak bu gösteriliyor

Temel fikir

Öneri sistemi tek bir soruyu cevaplamaya çalışır: bu kişinin bir sonraki adımda ne yapması muhtemel? Cevabı sizin geçmişinizden ve size benzeyen kullanıcıların geçmişinden çıkarır.

Sizinle aynı beş videoyu izlemiş bin kişi altıncı bir videoyu da izlediyse, o video size gösterilir. Sistemin içeriği “anlamasına” gerek yoktur.

Bu yöntem şaşırtıcı derecede iyi çalışır ve aynı nedenle bazen tuhaf sonuçlar verir: bir kez izlediğiniz bir konu haftalarca karşınıza çıkabilir.

Hangi sinyaller ağır basar

İzleme süresi en güçlü sinyaldir. Bir videoyu sonuna kadar izlemek, beğenmekten daha fazla etkiler.

Tıklamamak da bir sinyaldir. Bir başlığı defalarca görüp geçmeniz, sistemin o konuyu azaltmasına yol açar.

Arama geçmişi, satın alma, sepette bırakma ve hatta kaydırma hızı kullanılır. Sinyallerin çoğu, verdiğinizin farkında olmadığınız türden.

Neden hep aynı şeyler

Sistem tahmin edilebilir olanı ödüllendirir: en emin olduğu öneri, geçmişinize en çok benzeyendir. Bu, akışın zamanla daralmasına yol açar.

Platformlar bunu dengelemek için akışa kasıtlı olarak alakasız içerik karıştırır. Yine de baskın eğilim daralma yönündedir.

Pratik sonucu: yeni bir şey bulmak istiyorsanız aramayı kendiniz yapmanız gerekir. Akış size yeni bir alan açmaz, mevcut alanı derinleştirir.

Akışı düzeltmek

“İlgilenmiyorum” ve “bu kanalı önerme” seçenekleri gerçekten çalışır. Etkisi birkaç gün içinde görülür.

İzleme geçmişini silmek en hızlı yöntemdir. Akış birkaç gün genel içerikle döner, sonra yeni davranışınıza göre yeniden şekillenir.

Farklı konularda hesap ayırmak da işe yarar: iş için ayrı, eğlence için ayrı tarayıcı profili tutmak akışları birbirine karıştırmaz.

Alışverişte

Alışveriş sitelerinde öneri, sıralama ve fiyat gösterimi ayrı sistemlerdir. İlk sıradaki ürün en iyi ürün değil, en çok tıklanma ihtimali olan üründür.

Reklamlı sonuçlar genellikle küçük bir etiketle işaretlenir. Etiketi aramak, göründüğünden daha büyük fark yaratır.

Sepette bırakılan ürün için gelen indirim bildirimleri de bu sistemin parçasıdır. Beklemek bazen ucuza gelir.

Ne zaman kapatmalı

Kişiselleştirmeyi kapatmak çoğu platformda mümkündür. Akış daha genel olur; bazı kullanıcılar bunu daha huzurlu bulur.

Tamamen kapatmak yerine, tek bir konuyu kısıtlamak çoğu zaman yeterlidir.

Çocuklar ve torunlar için ayrı profil açmak, hem onların hem sizin akışınızı korur.

Haber akışları

Haber ve sosyal medya akışlarında da aynı mantık çalışır, ama sonuçları daha ciddi. Sizi durduran içerik daha çok gösterilir; sizi kızdıran içerik de sizi durdurur.

Bu, kötü niyetli bir tasarım olmak zorunda değil. Sistem yalnızca ilgi ölçer, ilginin türünü ayırt etmez.

Pratik korunma yolu, akışı tek haber kaynağı olarak kullanmamak. Günde bir kez doğrudan bir haber sitesine girmek, akıştan gelenle karşılaştırıldığında bambaşka bir tablo verir.

Bir konu sizi rahatsız edecek kadar sık karşınıza çıkıyorsa, o konuyu bilinçli olarak “ilgilenmiyorum” işaretlemek akışı gerçekten yumuşatır.

Çocuklara ve torunlara açılan hesap

Aynı cihazda torununuzun izlediği içerik sizin akışınızı da değiştirir. Bu, tuhaf öneriler almanın en yaygın nedenlerinden biri.

Çözüm basit: ayrı profil. Çoğu platform bunu ücretsiz sunuyor ve akışları birbirinden tamamen ayırıyor.

Çocuk profillerinde içerik sınırlaması da uygulanabilir. Bu ayarlar mükemmel değildir, ama hiç yoktan iyidir ve birkaç dakikada açılır.

Bu yazının kapsamı dışında

Belirli platformların ayar menüleri.

Reklam sektörünün çalışma biçimi.

Veri koruma mevzuatının ayrıntıları.